Chuyện vắn F1: Lược sử 60 năm của Mercedes-AMG tại Formula 1


Tại sao Mercedes-AMG lại duy trì hai nhà máy riêng rẽ tại nước Anh để phục vụ F1?

Trong kỷ nguyên động cơ V6 turbo kết hợp hybrid trong F1, Mercedes-AMG đang là một trong những đội đua hàng đầu, nếu không phải là cái tên được dự đoán nhiều nhất dành cho chức vô địch của mùa giải 2019 dù giải đua năm nay mới chỉ bắt đầu. Thực tế, với việc đang nắm trong tay cụm động cơ mạnh nhất, hai tay đua Lewis Hamilton và Valtteri Bottas đang lần lượt chiếm 2 vị trí cao nhất trên bảng xếp hạng mùa giải 2019. Còn trước đó, Lewis đã cùng Mercedes-AMG dành 5 cúp vô địch liên tiếp bao gồm cả giải cá nhân cũng như đồng đội. Thế nhưng, vẫn ít ai biết về lịch sử gắn liền với cái tên Mercedes trong thế giới F1.

mercedes-amg

Đây là một đội đua thi đấu dưới giấy phép của Đức, có trụ sở chính đặt tại 2 thành phố khác nhau ở Anh, lãnh đạo bởi một người Áo, có giám đốc kỹ thuật người Anh và 90% nhân sự là người Anh. Hai tay đua của Mercedes-AMG thì có một người Anh và một người Phần Lan. Nếu đếm từ khi giải đua F1 chính thức bắt đầu năm 1950, Mercedes từng tham dự 2 mùa vào năm 1954 và 1955 với tư cách là đội đua chính hãng (work team). Tuy nhiên sau thảm hoa tại chặng đua Le Mans 1955 khi chiếc 300 SLR dính vào vụ tai nạn làm chết 83 người và bị thương 180 người, Mercedes rút lui khỏi giải đua danh giá nhất hành tinh này.

40 năm sau, Mercedes quay trở lại với tư cách nhà cung cấp động cơ cho đội đua Sauber. Năm 1995, Mercedes ký thỏa thuận cung cấp động cơ cho McLaren, hình thành một sự kết hợp đầy thành công kéo dài 20 năm. Năm 2009, Mercedes cung cấp động cơ cho Brawn GP và giành chức vô địch cùng tay đua Jenson Button. Sau đó, Mercedes mua lại Brawn GP và chính thức quay lại F1 với tư cách đội đua chính hãng cho đến ngày nay.

Nhưng vì sao Mercedes-AMG lại duy trì hai nhà máy riêng rẽ tại nước Anh, một đặt tại Brackley phụ trách khung gầm, nhà máy còn lại đặt tại Brixworth phụ trách động cơ để phục vụ F1?

mercedes-amg

Đầu tiên phải nhắc đến đội đua danh tiếng Tyrrell Racing được sáng lập bởi Ken Tyrell đóng tại Ockham, Anh với tay đua huyền thoại Jackie Stewart. Năm 1998, Ken Tyrrell bán đội đua của mình cho British American Racing (BAR), một đội đua sử dụng động cơ Honda. Honda sau đó mua lại BAR và chuyển trụ sở đến Brackley. Khi Honda rút lui, Ross Brawn mua lại đội và giành chức vô địch năm 2009 dưới cái tên Brawn GP. Mercedes mua lại Brawn GP năm 2010 và cái tên Mercedes tái xuất một cách toàn diện từ đó.

Nhưng đó là khung gầm, còn câu chuyện về động cơ phải quay lại thời điểm 1983 khi Mario Illien và Paul Morgan thành lập một công ty độc lập lấy các chữ cái đầu của họ và ghép lại thành Ilmor, chuyên thiết kế và chế tạo động cơ hiệu suất cao cho các giải đua trên thế giới. Năm 1991, Ilmor với động cơ V10 của mình bước chân vào thế giới F1 với đội đua Leyton House và sau đó là Tyrrell. Năm 1993, Sauber sau một thời gian ủ mưu lên chơi ở sân F1 cùng Mercedes quyết định nhòm ngó động cơ của Ilmor, chiếc 2175A 3.5L V10. Trước đó, Mercedes đã thành lập một đội đặc biệt để phát triển động cơ riêng của mình nhưng không thành công và quyết định “outsource” cho Ilmor. Là nhà phát triển độc lập, nguồn tài chính có hạn nên khi Mercedes gõ cửa, việc lắc đầu là rất khó với Ilmor.

mercedes-amg

Nhưng Mercedes không thể chỉ đơn giản mua động cơ của Ilmor và dán cái logo sao 3 cánh lên. Việc đầu tiên là thỏa thuận để đội của Mercedes có thể làm việc cùng với đội Ilmor nhưng với vai trò quan sát. Kết quả là động cơ 2175A được nâng cấp thành 2175B và trên nắp máy được khắc dòng chữ “Concept by Mercedes-Benz”. Năm 1993, Sauber ghi được 13 điểm, một thành tích ấn tượng cho một đội đua chân ướt chân ráo leo lên mâm trên cùng các ông lớn. Năm 1994 Mercedes tăng mức đầu tư của mình vào Ilmor và chiếc xe C13 của Sauber in dòng chữ “Powered by Mercedes-Benz”. Năm đó Mercedes chính thức quay lại F1 với tư cách nhà cung cấp động cơ.

Năm 1995, với niềm tin vào động cơ của Ilmor, Mercedes chia tay Sauber và ký hợp đồng với McLaren, hình thành đế chế của thành công trong 20 năm tiếp sau đó. Trong thời gian này, Ilmor dồn toàn bộ nguồn lực vào nghiên cứu thiết kế và chế tạo động cơ cho McLaren bằng tiền phần lớn của Mercedes. Năm 2001 Paul Morgan qua đời trong một tai nạn máy bay, cấu trúc của Ilmor bị ảnh hưởng rất lớn từ sự ra đi đột ngột này. Một năm sau Mercedes mua lại 55% cổ phần của Ilmor và đổi tên công ty thành Mercedes-Ilmor. Năm 2005, Mercedes mua nốt phần còn lại của công tý và đổi tên thành Mercedes-Benz High Performance Engines Ltd. Trụ sở ở Brixworth của Ilmor trở thành trụ sở của công ty mới.

Về phần Mario Illien, sau khi bán công ty cho Mercedes, ông mua lại một dự án phát triển động cơ mà Honda đang làm chuyên về hiệu chỉnh động cơ cho giải IndyCar. Ông đặt tên cho công ty mới của mình là Ilmor Engineering Ltd., một công ty hoàn toàn độc lập và không có mối liên hệ nào với Mercedes. Ông vẫn giữ tên ghép của công ty để tưởng nhớ người bạn Paul Morgan của mình.

Tác giả: Lan Pham


0
Bình luận
Please Login to comment
avatar