Siết chặt kiểm định khí thải ô tô

Thực hiện Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ, kể từ ngày 1/3/2026, cơ quan đăng kiểm thực hiện kiểm định khí thải xe ô tô theo quy trình và phương pháp kiểm tra mới nhằm đảm bảo kết quả chính xác, đáp ứng các mục tiêu về bảo vệ môi trường.

Cụ thể:

Tại Hà Nội và TPHCM, lộ trình được siết chặt hơn. Kể từ 1/1/2027, xe xuất xưởng trong giai đoạn 2017-2021 hoạt động tại hai thành phố này phải đạt Mức 4. Từ 1/1/2028, xe sản xuất từ năm 2022 trở đi phải đạt Mức 5.

Đặc biệt, từ năm 2029, mọi ô tô lưu thông trên địa bàn Hà Nội và TPHCM bắt buộc phải đáp ứng quy định về khí thải từ Mức 2 trở lên.

Mức khí thải (từ Mức 1 đến Mức 5) đối với ô tô được quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ô tô tham gia giao thông đường bộ do Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành.

Hoạt động kiểm tra khí thải được thực hiện tại các trung tâm đăng kiểm hoặc cơ sở kiểm định được cấp phép. Các thông số như carbon monoxide (CO), hydrocarbon (HC) của động cơ xăng hay độ khói của động cơ diesel sẽ được đo đạc theo quy chuẩn QCVN 85:2025. Những xe đạt chuẩn sẽ được cấp giấy chứng nhận kiểm định hoặc tem khí thải.

Những xe “trượt” sẽ bị từ chối cấp giấy chứng nhận. Chủ xe buộc phải mang phương tiện đi vệ sinh, bảo dưỡng các bộ phận liên quan như hệ thống phun nhiên liệu, cảm biến oxy, bộ xúc tác, bộ lọc hạt (DPF)… trước khi quay lại trung tâm đăng kiểm.

Để tránh mất thời gian và chi phí không đáng có do xe không đạt kết quả kiểm định, chủ xe được khuyến cáo chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện, bao gồm: Thay dầu, lọc gió; vệ sinh buồng đốt, kiểm tra vòi phun, bơm cao áp; điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ (vòng tua máy) theo quy định của nhà sản xuất; kiểm tra bộ chuyển đổi xúc tác, cảm biến oxy…

Chủ xe cũng cần sử dụng nhiên liệu chất lượng cao (dầu 0,001S-V, xăng RON 95-V…) để đảm bảo phương tiện hoạt động hiệu quả, đúng với thiết kế của nhà sản xuất.

Lưu ý về kiểm định “đạp ga tối đa” đối với xe sử dụng động cơ diesel

Đối với việc kiểm định khí thải trên ô tô sử dụng động cơ diesel, đăng kiểm viên có trách nhiệm thông báo rõ cho chủ xe hoặc người đưa xe đi kiểm định về quy trình đo theo phương pháp gia tốc tự do (đạp ga tối đa) và các rủi ro kỹ thuật tiềm ẩn đối với động cơ trong các trường hợp chủ xe phải lập bản cam kết.

Cụ thể, trước khi thực hiện phép đo gia tốc tự do, đăng kiểm viên phải thực hiện kiểm tra an toàn và làm sạch hệ thống dẫn khí thải theo trình tự sau:

• Kiểm tra an toàn ở chế độ tốc độ nhỏ nhất: Khởi động và cho động cơ hoạt động ở chế độ không tải nhỏ nhất (tốc độ cầm chừng) tối thiểu 1 phút để ổn định và phát hiện các dấu hiệu bất thường.
• Kiểm tra an toàn ở chế độ tốc độ cao: Thực hiện tối thiểu 2 bước tăng tốc để kiểm tra hoạt động của động cơ và làm sạch hệ thống dẫn khí thải theo trình tự sau:

Bước 1: Đạp bàn đạp ga từ từ, đều đặn từ vị trí tốc độ không tải nhỏ nhất đến hết hành trình bàn đạp trong thời gian không dưới 5 giây nhằm kiểm tra hoạt động của bộ điều tốc và xác định tốc độ không tải lớn nhất của động cơ.

Bước 2: Đạp bàn đạp ga đều đặn từ vị trí tốc độ không tải nhỏ nhất đến hết hành trình bàn đạp trong khoảng thời gian 2-5 giây để làm sạch hệ thống dẫn khí thải.

Lưu ý:

• Sau mỗi lần tăng tốc, khi tốc độ đạt giá trị cực đại và ổn định phải nhanh chóng nhả bàn đạp ga để động cơ trở về chế độ tốc độ không tải nhỏ nhất.
• Tốc độ không tải lớn nhất thực tế của động cơ khi kiểm tra không được vượt quá giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất.
• Trường hợp đạp hết bàn đạp ga mà chỉ số đồng hồ đo tốc độ động cơ ổn định tại vùng cảnh báo (vùng màu đỏ), nhưng không vượt quá giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất, thì vẫn thực hiện đo khí thải.
• Nếu không xác định được giới hạn tốc độ không tải lớn nhất của động cơ theo quy định của nhà sản xuất thì chỉ tiếp tục thực hiện kiểm tra khi chủ xe có văn bản cam kết chịu trách nhiệm toàn bộ đối với mọi hư hỏng có thể phát sinh liên quan đến quá trình kiểm tra khí thải. Trường hợp chủ xe không cam kết, không thực hiện kiểm tra khí thải.

Không thực hiện đạp ga tối đa khi phát hiện một trong các hiện tượng sau:

• Động cơ có tiếng gõ kim loại, tiếng kêu bất thường hoặc rung giật mạnh khi tăng tốc;
• Bộ điều tốc không hoạt động hoặc hoạt động sai thiết kế;
• Có hiện tượng rò rỉ nhiên liệu, dầu bôi trơn hoặc nước làm mát rõ rệt;
• Đèn báo lỗi động cơ hoặc đèn báo áp suất dầu bôi trơn không tắt khi động cơ đang hoạt động;
• Số vòng quay lớn nhất thực tế nhỏ hơn số vòng quay ứng với công suất lớn nhất của động cơ, trừ trường hợp động cơ được thiết kế hạn chế số vòng quay không tải.

Sau khi có cam kết, đăng kiểm viên mới tiến hành thực hiện đo khí thải. Trong trường hợp chủ xe không đồng ý ký cam kết, cơ sở đăng kiểm dừng kiểm tra khí thải và thông báo xe không đạt tiêu chuẩn kiểm định do không đủ điều kiện an toàn để thực hiện phép đo.

Nếu phát hiện dấu hiệu bất thường, đăng kiểm viên phải từ chối kiểm định ngay cả khi chủ xe muốn ký cam kết.

Cấp chứng nhận đăng kiểm bản điện tử

Cũng từ ngày 1/3/2026, Cục Đăng kiểm Việt Nam chính thức triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường dưới hình thức điện tử cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng trên toàn quốc.

Giấy chứng nhận kiểm định điện tử là phiên bản số của giấy chứng nhận kiểm định bản giấy hiện nay, có đầy đủ giá trị pháp lý, được lưu trữ trên hệ thống dữ liệu và tra cứu trực tuyến trên website của Cục Đăng kiểm Việt Nam.

Giấy chứng nhận điện tử thể hiện đầy đủ các thông tin kiểm định của phương tiện, bao gồm mức khí thải đạt được theo quy định, thời hạn hiệu lực và các thông tin liên quan khác; đồng thời tích hợp mã QR liên kết tới bản điện tử của giấy chứng nhận trên website của Cục Đăng kiểm Việt Nam phục vụ công tác kiểm tra, xác thực.

Nếu chủ xe có nhu cầu sử dụng bản giấy, cơ sở đăng kiểm sẽ in giấy chứng nhận trực tiếp từ phần mềm quản lý và đóng dấu xác nhận để cấp cho chủ xe (không sử dụng mẫu bản giấy như trước đây).

Sự thay đổi này mang lại nhiều lợi ích, như tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong quản lý và sử dụng giấy tờ của phương tiện; hạn chế tình trạng mất, hỏng giấy chứng nhận; tiết kiệm chi phí in ấn cho các cơ sở đăng kiểm; ngăn chặn tình trạng sử dụng giấy chứng nhận giả; hỗ trợ công tác tuần tra, kiểm soát của lực lượng chức năng.