Tại sao nhiều mẫu xe ngày nay dùng chung một nền tảng khung gầm?


Việc nhiều mẫu xe được xây dựng trên cùng một nền tảng khung gầm vốn không chỉ dừng lại trong nội bộ một hãng hay tập đoàn, còn có nhiều trường hợp các hãng xe bắt tay hợp tác nhằm phát triển các mẫu xe trên một hệ thống khung gầm chung.

Hiện tại, việc các hãng sử dụng chung một nền tảng khung gầm cho nhiều mẫu xe khác nhau đã không còn là điều lạ lẫm trong ngành công nghiệp bốn bánh. Không chỉ dừng lại trong nội bộ một hãng hay tập đoàn, còn có nhiều trường hợp các hãng bắt tay hợp tác nhằm phát triển các mẫu xe trên một hệ thống khung gầm chung. Bên cạnh việc tiết kiệm chi phí phát triển và sản xuất thì những ưu điểm và hạn chế của việc chia sẻ nền tảng chung cho nhiều mẫu xe là gì?

Cadillas Escalade
Chevrolet Tahoe

Tại Mỹ, một chiếc Chevrolet Tahoe sở hữu mức giá niêm yết là 49.195 USD trong khi mẫu Cadillac Escalade có giá khởi điểm lên đến 76.490 USD. Hai chiếc xe nằm ở hai phân khúc khác biệt được xây dựng trên cùng một nền tảng khung gầm này có mức chêch lệch giá lên tới 27.000 USD. Thậm chí nếu bổ sung thêm những tùy chọn/ option khác, số tiền bỏ ra để sở hữu một chiếc Escalade sẽ tương đương với hai chiếc Tahoe. Chắc chắn, Escalade là một mẫu SUV ở đẳng cấp hoàn toàn khác với các vật liệu sang trọng, nhưng nếu so sánh chi phí sản xuất thì con số để làm ra một chiếc Escalade không lớn hơn nhiều so với chi phí sản xuất một chiếc Tahoe. Bởi trên thực tế, chi phí vật liệu vốn không chiếm quá nhiều trong giá thành sản xuất của một chiếc xe, mấu chốt nằm ở chi phí nghiên cứu và phát triển nền tảng.

Nền tảng của một chiếc xe được đề cập đến ở đây bao gồm kết cấu khung sàn, hệ thống truyền động, hệ thống treo và các trục. Để tối ưu hóa lợi nhuận, chiến lược chia sẻ một nền tảng khung gầm cho nhiều mẫu xe khác nhau đã được các hãng áp dụng trong nhiều thập kỷ. Vào thập niên 60, Chevrolet từng sản xuất hàng loạt những mẫu xe dùng chung một nền tảng khung gầm như Chevrolet Chevelle, Pontiac LeMans, Buick Special và Oldsmobile Cutlass. Ngày nay, việc chia sẻ nền tảng ngày càng trở nên phổ biến và rộng rãi.

Các mẫu crossover thường được phát triển dựa trên nền tảng của một chiếc sedan hoặc hatchback trong dải sản phẩm của một hãng, đơn cử như hatchback Jazz, được Honda nâng gầm, trang bị động cơ mạnh hơn và “thay da đổi thịt” để trở thành mẫu crossover HR-V. Những mẫu xe chung nền tảng ngày càng trở nên phổ biến. Ví dụ như trường hợp của Volkswagen Atlas, mẫu SUV tầm trung này được Volkswagen phát triển dựa trên nền tảng khung gầm MQB, nền tảng này đồng thời cũng được áp dụng cho các mẫu xe khác của hãng như Golf và Jetta. Lợi ích chính của việc chia sẻ nền tảng MQB trên các mẫu xe của VW nằm ở độ linh hoạt. Nền tảng MQB  được phát triển theo dạng mô-đun có thể linh động thay đổi nhiều yếu tố với mục đích tạo ra nhiều mẫu xe hơn. Khung gầm này cho phép thay đổi kích thước dài, rộng, cao, phù hợp với các mẫu xe đa dạng, từ xe dùng động cơ xăng-dầu đến xe hybrid, xe cầu trước hay dẫn động 2 cầu, xe có động cơ đặt ngang hay đặt dọc đều có thể dùng nền tảng MQB.

Như đã biết, việc chia sẻ nền tảng khung gầm không chỉ giới hạn cho các mẫu xe nội bộ của một nhà sản xuất, các hãng vẫn thường bắt tay nhau phát triển các hệ thống khung gầm chung. Trên thực tế, khi quan sát mẫu SUV cỡ nhỏ Mercedes GLA và Infiniti QX30, bạn sẽ ngay lập tức nhận ra điểm tương đồng, trường hợp này tương đối hạn chế. Trong khi đó nếu cố gắng áp dụng logic thiết kế cho trường hợp Atlas và Golf, nhiều người dùng sẽ không nhận ra hai mẫu xe này vốn được phát triển trên cùng một hệ thống khung gầm. Trong đa số các trường hợp, nếu chỉ nhìn vào thiết kế nội ngoại thất thì rất khó để nhận ra hai chiếc xe dùng chung nền tảng.

Trong sản xuất ô tô, chi phí được tối ưu phần lớn ở khâu lên kế hoạch và phát triển sản phẩm. Theo The Center for Automotive Research, việc phát triển nền tảng khung gầm cho một chiếc xe hơi khá tốn kém, bởi vậy mỗi mẫu xe bán ra đòi hỏi phải đạt ngưỡng doanh số nhất định để thu hồi phần vốn bỏ ra phát triển nền tảng trước tiên rồi mới nghĩ đến việc chi trả cho các chi phí kỹ thuật và thiết bị máy móc.

Chuyên gia phân tích ôtô của IHS Markit cho biết: “Khi chia sẻ nền tảng với nhau, các hãng sẽ giảm được nhiều chi phí cho công đoạn phát triển sản phẩm. Đồng thời, quy trình sản xuất có thể phổ cập hóa, từ đó tạo ra những sản phẩm có chất lượng tốt hơn nhờ tính chuyên biệt.”

Chi phí phát triển và sản xuất xe vẫn được coi là yếu tố then chốt trong việc việc giới hạn số lượng nền tảng khung gầm trong doanh mục đầu tư và phát triển của hãng, hướng đến việc tạo ra các nền tảng mang tính toàn cầu để có thể sản xuất số lượng lớn các mẫu xe khác nhau dựa trên cùng một nền tảng. Điều này cũng lý giải tại sao trong hồ sơ năng lực của các hãng, phần nền tảng khung gầm xe thường chiếm vị trí không nhiều và vẫn được các hãng chia sẻ lẫn nhau.

Bên cạnh đó, khi nhiều mẫu xe chia sẻ chung nền tảng, việc sản xuất khung gầm và các bộ phận linh kiện sẽ được tiến hành trên quy mô lớn, điều này giúp lợi nhuận tăng cao hơn. Việc một nhà sản xuất bán ra nhiều mẫu xe khác nhau dùng chung một nền tảng sẽ thu về lợi nhuận lớn hơn so với việc mỗi dòng xe lại sử dụng một nền tảng khác nhau. Có nhiều trường hợp cùng một nền tảng khung gầm được chia sẻ cho một mẫu xe hạng sang đắt tiền và cũng nền tảng đó áp dụng cho một mẫu xe phổ thông. Không chỉ chi phí sản xuất được cắt giảm mà việc tìm nguồn cung ứng linh kiện và mua hàng cũng trở nên dễ dàng hơn. Tóm lại, tiết kiệm chi phí vẫn là yếu tố hàng đầu ở đây.

Tuy nhiên, việc dùng chung một công nghệ hay nền tảng giữa các hãng xe cũng bộc lộ những hạn chế nhất định. Quy định, tiêu chuẩn khác nhau của các quốc gia khiến việc áp dụng một nền tảng chung trên toàn cầu trở nên khó khăn. Do vậy, đội ngũ thiết kế của từng công ty phải điều chỉnh nền tảng hoặc công nghệ cho một chiếc xe phù hợp với từng thị trường nhất định

Có thể kể đến trường hợp của Tesla Model 3. Chiếc xe phù hợp với các tiêu chuẩn kỹ thuật an toàn tại thị trương quê nhà Mỹ, nhưng lại không đáp ứng yêu cầu tại thị trường châu Âu (do màn hình thông tin giải trí trên Tesla Model 3 tại Mỹ có kích cỡ quá lớn so với quy định tại châu Âu​). Chính vì vậy, hãng xe Mỹ phải có những sửa đổi về nội thất để có thể được cấp phép bán ra ở một số quốc gia nhất định.

Một ví dụ khác về việc chia sẻ chung một nền tảng mang lại rủi ro và thiệt hại trên diện rộng chính là túi khí Takata. Có đến hàng triệu xe của các thương hiệu xe hơi khác nhau cùng sử dụng túi khí do hãng Nhật cung cấp. Chính vì vậy, khi bê bối túi khí nổ ra, lượng xe phải triệu hồi trên khắp thế giới để khắc phục lỗi nguy hiểm ở cụm bơm khí nén lên đến hàng triệu chiếc. Như vậy, một bộ phận bị lỗi khi được sản xuất hàng loạt và sử dụng càng nhiều thì chi phí thu hồi, khắc phục lại càng lớn.

Chuyên gia phân tích của IHS Markit chia sẻ: “Sử dụng chung một nền tảng, một bộ phận hay công nghệ cho nhiều dòng xe khác nhau có thể mang về lợi nhuận lớn. Tuy nhiên, khi xảy ra lỗi với bộ phận đó, số lượng xe chịu ảnh hưởng cũng lớn, tốn nhiều chi phí cho việc triệu hồi, sửa chữa”.

Dù sao đi nữa, các nhà sản xuất vẫn đang tiếp tục nỗ lực để tối ưu việc chia sẻ và sử dụng chung nền tảng công nghệ trong sản xuất. Bởi lẽ đây cách tốt nhất để tiết kiệm chi phí và cạnh tranh trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại. Trong tương lai, chia sẻ nền tảng ôtô sẽ còn phát triển nhiều hơn khi các dòng xe điện đang dần trở thành xu thế.

Theo Autoblog


0
Bình luận
Please Login to comment
avatar