Ba tháng đầu năm 2026, 5 thương hiệu gồm Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki và SYM đã bán ra thị trường tổng cộng 729.121 xe máy và xe gắn máy các loại, tăng 8,3% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, chỉ có Honda ICON e: và Yamaha NEO’s là xe điện, còn lại đều là xe xăng.

Số liệu được cung cấp bởi Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM). Honda dẫn đầu với gần 613.000 xe, tăng 2,7% so với cùng kỳ năm ngoái và chiếm 84% thị phần nhóm VAMM.

Như vậy, bình quân mỗi ngày người Việt mua hơn 8.100 xe máy, chưa tính đến loạt hãng xe điện như VinFast, Yadea, Dat Bike hay Pega.

Theo các chuyên gia trong lĩnh vực ô tô - xe máy, kết quả trên phần nào phản ánh thị trường xe hai bánh sử dụng động cơ đốt trong vẫn tương đối ổn định, thay vì lao dốc như nhiều dự báo trước đó.

Có nhiều tác nhân giúp xe máy xăng duy trì sức hút. Đầu tiên là nhu cầu mua sắm phương tiện đi lại cá nhân tiếp tục phục hồi đồng thời với tình hình kinh tế. Bởi lẽ xe máy vẫn là công cụ thiết yếu, rẻ và tiện đối với phần lớn người dân, nhất là ở các đô thị đông đúc.

Thứ hai, quý I trùng với dịp nhu cầu tiêu dùng tăng cao. Nhiều người thường đổi xe mới trước và sau Tết Nguyên đán, trong khi các nhà sản xuất liên tục tung ra chương trình khuyến mại lớn hoặc nâng cấp sản phẩm, bổ sung phiên bản nhằm thúc đẩy doanh số.

Một yếu tố không thể bỏ qua là thông tin siết chặt tiêu chuẩn khí thải và áp dụng vùng phát thải thấp (LEZ) tại nhiều địa phương khiến một bộ phận người tiêu dùng chi tiền “lên đời” xe đạt chuẩn khí thải cao hơn, hoặc tương thích với xăng sinh học E10.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng nhận định rằng nhóm xe hai bánh dùng nhiên liệu hóa thạch sẽ gặp không ít trở ngại trong thời gian tới, đặc biệt là lộ trình kiểm định khí thải dự kiến bắt đầu từ ngày 1/7/2026.

Trái với ô tô, xe máy vốn không chịu áp lực đăng kiểm định kỳ. Nhưng khi quy định này được thực hiện, chủ xe sẽ phải dành thời gian đi kiểm định, giải quyết chi phí phát sinh, hay thậm chí là phải sửa chữa hoặc thay thế nếu phương tiện hiện hành “trượt” kiểm định.

Xe điện - với đặc tính không phát thải trực tiếp - lại hầu như nằm ngoài tầm ảnh hưởng của quy định. Chính sự khác biệt này tạo ra một lợi thế lớn cho xe điện, kéo theo sự đảo chiều về lựa chọn của người tiêu dùng.

Trong bối cảnh Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh đang nghiên cứu triển khai thí điểm vùng phát thải thấp (LEZ), xe điện nổi lên như một giải pháp “chắc ăn” về dài hạn. Không chỉ tránh được tác động từ các quy định khí thải, xe điện còn giúp người dùng tiết kiệm chi phí vận hành nhờ kết cấu đơn giản và giá sạc rẻ.

Ưu thế này thể hiện rõ hơn trong một tháng gần đây - thời điểm giá xăng dầu leo thang do tình hình địa - chính trị căng thẳng tại Trung Đông.

Nhân viên kinh doanh tại một cửa hàng xe máy điện có tiếng trên phố Ô Chợ Dừa (Hà Nội) cho biết, lượng khách đến đặt cọc, nhận xe hay xem xe tại cơ sở này tăng mạnh, có lúc cao gấp 3-4 lần so với trước đây. Cao điểm, có ngày số lượng nhận cọc và bàn giao xe vượt mốc 300 xe.

VinFast công bố trong riêng tháng 3, hãng đã nhận được hơn 135.000 đơn đặt hàng và xuất xưởng hơn 93.000 xe máy điện - kỷ lục của thương hiệu này. Riêng tại Hà Nội, doanh nghiệp đã bàn giao hơn 20.000 xe máy điện đến tay khách hàng.

Trong khi đó, tại một số đại lý chuyên xe máy xăng ở trung tâm Hà Nội, lượng khách đến tham khảo và mua sắm có dấu hiệu sụt giảm nhưng không quá nghiêm trọng. Điều này khiến hầu hết các dòng xe được bán đúng giá, trừ trường hợp cá biệt như Honda Vision bị đội giá khoảng 1-1,2 triệu đồng, tùy nơi.

Mặt tích cực khác là hạ tầng cho xe điện tại Việt Nam đang được nhân rộng cả về loại hình lẫn quy mô. Các điểm cắm sạc bắt đầu có mặt nhiều hơn tại chung cư, bãi đỗ xe, trung tâm thương mại… ở thành phố lớn. VinFast, Honda hay Selex còn triển khai mô hình tủ đổi pin, rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi của người dùng - vốn là rào cản “chí mạng” của xe điện.

Bên cạnh đó, các sản phẩm xe điện hiện nay đã có bước tiến lớn về thiết kế và công nghệ, tiệm cận hoặc thậm chí vượt trội so với xe xăng cùng tầm giá. Các mẫu xe điện phổ thông đến từ thương hiệu lớn sở hữu mức giá dễ tiếp cận, đáp ứng nhu cầu về một phương tiện “đi từ A đến B” đơn thuần của số đông khách hàng.

Thế nhưng, không thể phủ nhận thực tế rằng tốc độ phát triển hệ thống phục vụ và các chính sách liên quan chưa bắt kịp đà tăng của xe điện hai bánh. Một số khu vực dân cư rơi vào cảnh thiếu vị trí chứa loại xe này hoặc không đủ điều kiện trang bị trạm sạc, chủ yếu do những lo ngại về vấn đề cháy nổ.

Bài toán càng phức tạp vào mùa hè, thời điểm nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh có thể gây quá tải cục bộ tại khu dân cư. Nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng về việc bảo dưỡng và nâng cấp lưới điện, cũng như phân bổ điểm sạc hợp lý, tốc độ gia tăng quá nhanh của xe điện có thể tạo thêm áp lực lên hạ tầng năng lượng. Bản thân xe máy điện cũng tồn tại bất cập về mức độ ổn định khi vận hành dưới thời tiết nắng nóng.

Nhìn chung, kết quả kinh doanh quý đầu năm 2026 là bước “đề-pa” tích cực, song thị trường xe hai bánh chạy xăng tại Việt Nam đang đối diện với vô số thử thách. Từ góc độ vĩ mô, chuyển đổi sang xe điện là xu hướng đang được khuyến khích với mục tiêu giảm phát thải, nhưng cần lộ trình phù hợp nhằm đảm bảo tính linh hoạt của giao thông vận tải trước những biến động khó lường của thị trường năng lượng.

Đó là chưa kể đến việc xe máy xăng cũng đang đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng năng lượng, hệ thống sản xuất - phân phối, đồng thời tạo sinh kế cho hàng triệu cá nhân và doanh nghiệp.