Doanh số chững lại, trợ cấp giảm: Vì sao BYD, Geely và nhiều hãng xe Trung Quốc tăng tốc vào Việt Nam?

Sự xuất hiện ngày càng dày đặc của các thương hiệu ô tô Trung Quốc tại Việt Nam không chỉ đến từ tiềm năng của thị trường trong nước mà còn phản ánh những biến động đang diễn ra ngay tại quê nhà. Trong bối cảnh sức mua suy giảm và các chính sách hỗ trợ không còn mạnh như trước, nhiều hãng xe buộc phải tìm kiếm tăng trưởng từ thị trường quốc tế.

Trong thời gian gần đây, hàng loạt thương hiệu Trung Quốc như BYD, Geely, Chery, Omoda, Jaecoo hay MG liên tục mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Nhiều mẫu xe mới được giới thiệu, hệ thống đại lý được mở rộng và kế hoạch lắp ráp trong nước cũng lần lượt được công bố. Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh thị trường ô tô Trung Quốc đang bước vào giai đoạn tăng trưởng chậm hơn sau nhiều năm bùng nổ.

Theo số liệu từ thị trường Trung Quốc, doanh số xe mới đang chịu áp lực khi nhu cầu tiêu dùng suy yếu. Một trong những nguyên nhân là tốc độ tăng trưởng kinh tế giảm tốc, với GDP quý II chỉ tăng 4,3%, mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022.

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ mua xe của chính phủ cũng đã được điều chỉnh. Trước đây, người mua xe mới có thể nhận khoản trợ cấp lên tới 15.000 nhân dân tệ (khoảng 58,3 triệu đồng), nhưng hiện mức hỗ trợ tối đa chỉ còn 10.000 nhân dân tệ (khoảng 39 triệu đồng), tương đương giảm khoảng 33%.

Việc cắt giảm ưu đãi ảnh hưởng đáng kể tới nhóm xe phổ thông có giá bán thấp, vốn phụ thuộc nhiều vào các chương trình kích cầu. Với một số mẫu xe điện giá rẻ, khoản hỗ trợ giảm khoảng 5.000 nhân dân tệ, tương đương gần 19,4 triệu đồng.

Dữ liệu từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc cho thấy khoảng 4,7 triệu xe thuần điện đã được bàn giao từ đầu năm. Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất lớn đều ghi nhận dấu hiệu tăng trưởng chậm lại ở thị trường nội địa.

Trong tháng 7, Xpeng giao 38.027 xe, giảm 5,2% so với tháng trước. Nio đạt 35.934 xe, giảm 11,5%, trong khi Li Auto đạt 30.468 xe, giảm 1,4%. Ngay cả những thương hiệu dẫn đầu như BYD và Geely cũng chịu áp lực khi sức mua trong nước không còn duy trì như giai đoạn trước.

Theo dự báo của AlixPartners, doanh số ô tô mới tại Trung Quốc có thể giảm khoảng 10% trong năm nay, xuống còn 24,6 triệu xe. Điều này khiến các nhà sản xuất phải điều chỉnh chiến lược nhằm duy trì tăng trưởng.

Trong bối cảnh đó, xuất khẩu trở thành một trong những hướng đi quan trọng. BYD bán được 239.370 xe tại thị trường nội địa trong tháng 7, tăng 4,9% so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Geely cũng ghi nhận doanh số giảm 29,1% so với cùng kỳ.

Để bù đắp sự chững lại trong nước, các hãng xe Trung Quốc đang đẩy mạnh hiện diện tại nhiều thị trường mới, đặc biệt là Đông Nam Á. Khu vực này được đánh giá có dư địa tăng trưởng lớn nhờ nhu cầu mua xe ngày càng tăng và mức độ cạnh tranh chưa quá khốc liệt như Trung Quốc.

Việt Nam cũng nằm trong nhóm thị trường được nhiều hãng ưu tiên. Chỉ trong vài năm gần đây, người tiêu dùng đã chứng kiến sự xuất hiện của nhiều thương hiệu và sản phẩm mới đến từ Trung Quốc ở nhiều phân khúc khác nhau, từ xe xăng, hybrid đến xe điện.

Xu hướng mở rộng này được dự báo sẽ còn tiếp diễn khi các nhà sản xuất Trung Quốc tiếp tục tìm kiếm động lực tăng trưởng ngoài thị trường nội địa. Điều đó đồng nghĩa mức độ cạnh tranh tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á nhiều khả năng sẽ ngày càng gia tăng trong thời gian tới.